Đất thoát nước, chú ý nước mặn/phèn
CẨM NANG CÂY TRỒNG 2LÚA
Cẩm nang cây Nhãn
Từ điều kiện canh tác, lịch chăm cây đến dấu hiệu sâu bệnh: mọi thông tin cần tra cứu về Nhãn tập trung tại đây.
🌱 5 giai đoạn chăm sóc🔎 6 hồ sơ sâu bệnh📚 Nguồn tham khảo
Ảnh: novila misastra / UnsplashNHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT
Hướng dẫn tham khảoHiểu cây Nhãn trước khi chăm sóc
Các điểm cần theo dõi để điều chỉnh quy trình theo điều kiện vườn, ruộng và giống.
Nắng tốt
Tưới chủ động giai đoạn hoa/quả
Chổi rồng, sâu đục cuống và thán thư
LỘ TRÌNH CHĂM CÂY
5 giai đoạnChăm sóc cây Nhãn theo từng giai đoạn
Chọn từng giai đoạn để xem việc quan trọng, nước tưới, dinh dưỡng và kiểm tra vườn.
1Cây con - kiến thiết2Ra đọt - sinh trưởng3Phân hóa mầm hoa - ra hoa4Đậu quả - nuôi quả5Sau thu hoạch
GIAI ĐOẠN 1Cây con - kiến thiết⌄
VIỆC CẦN ƯU TIÊN
Chuẩn bị mô và chọn cây giống sạch bệnh
Nước tưới
Tưới theo độ ẩm đất và thời tiết, không đặt định mức lít/cây nếu chưa biết tuổi cây, đất, mật độ và hệ thống tưới.
Dinh dưỡng
Ưu tiên phân hữu cơ đã xử lý và N-P-K dựa vào kết quả phân tích đất/lá, tuổi cây và năng suất; không tự tăng kali/đạm chỉ theo màu ảnh. Điều chỉnh theo chu kỳ sinh trưởng.
Theo dõi & chăm sóc
Theo dõi sâu bệnh định kỳ, vệ sinh vườn, loại bỏ bộ phận bệnh theo hướng dẫn phù hợp và ưu tiên phòng ngừa tổng hợp.
GIAI ĐOẠN 2Ra đọt - sinh trưởng⌄
VIỆC CẦN ƯU TIÊN
Nuôi tán sau vụ và quản lý cơi đọt khỏe
Nước tưới
Tưới theo độ ẩm đất và thời tiết, không đặt định mức lít/cây nếu chưa biết tuổi cây, đất, mật độ và hệ thống tưới.
Dinh dưỡng
Ưu tiên phân hữu cơ đã xử lý và N-P-K dựa vào kết quả phân tích đất/lá, tuổi cây và năng suất; không tự tăng kali/đạm chỉ theo màu ảnh. Điều chỉnh theo chu kỳ sinh trưởng.
Theo dõi & chăm sóc
Theo dõi sâu bệnh định kỳ, vệ sinh vườn, loại bỏ bộ phận bệnh theo hướng dẫn phù hợp và ưu tiên phòng ngừa tổng hợp.
GIAI ĐOẠN 3Phân hóa mầm hoa - ra hoa⌄
VIỆC CẦN ƯU TIÊN
Theo dõi phát hoa, thụ phấn và sức khỏe lá
Nước tưới
Giữ ẩm vùng rễ ổn định; tránh hạn và úng đột ngột khi ra hoa, đậu và nuôi quả; theo dõi lượng mưa và thoát nước.
Dinh dưỡng
Ưu tiên phân hữu cơ đã xử lý và N-P-K dựa vào kết quả phân tích đất/lá, tuổi cây và năng suất; không tự tăng kali/đạm chỉ theo màu ảnh. Điều chỉnh theo chu kỳ sinh trưởng.
Theo dõi & chăm sóc
Theo dõi sâu bệnh định kỳ, vệ sinh vườn, loại bỏ bộ phận bệnh theo hướng dẫn phù hợp và ưu tiên phòng ngừa tổng hợp.
GIAI ĐOẠN 4Đậu quả - nuôi quả⌄
VIỆC CẦN ƯU TIÊN
Giữ ẩm khi nuôi trái, cắt bỏ chùm bệnh
Nước tưới
Tưới theo độ ẩm đất và thời tiết, không đặt định mức lít/cây nếu chưa biết tuổi cây, đất, mật độ và hệ thống tưới.
Dinh dưỡng
Ưu tiên phân hữu cơ đã xử lý và N-P-K dựa vào kết quả phân tích đất/lá, tuổi cây và năng suất; không tự tăng kali/đạm chỉ theo màu ảnh. Điều chỉnh theo chu kỳ sinh trưởng.
Theo dõi & chăm sóc
Theo dõi sâu bệnh định kỳ, vệ sinh vườn, loại bỏ bộ phận bệnh theo hướng dẫn phù hợp và ưu tiên phòng ngừa tổng hợp.
GIAI ĐOẠN 5Sau thu hoạch⌄
VIỆC CẦN ƯU TIÊN
Thu khi vỏ màu đặc trưng, vệ sinh vườn
Nước tưới
Tưới theo độ ẩm đất và thời tiết, không đặt định mức lít/cây nếu chưa biết tuổi cây, đất, mật độ và hệ thống tưới.
Dinh dưỡng
Ưu tiên phân hữu cơ đã xử lý và N-P-K dựa vào kết quả phân tích đất/lá, tuổi cây và năng suất; không tự tăng kali/đạm chỉ theo màu ảnh. Điều chỉnh theo chu kỳ sinh trưởng.
Theo dõi & chăm sóc
Theo dõi sâu bệnh định kỳ, vệ sinh vườn, loại bỏ bộ phận bệnh theo hướng dẫn phù hợp và ưu tiên phòng ngừa tổng hợp.
THƯ VIỆN SÂU BỆNH TỪ A–Z
6 hồ sơ sâu bệnh trên cây Nhãn
Nhận biết từ dấu hiệu thực tế, xem ảnh có nguồn khi có và đọc hướng phòng ngừa. Nhấn vào từng bệnh để mở chi tiết ngay tại đây.
Tra cứu theo triệu chứngCác mô tả là tham khảo, không thay thế đối chiếu mẫu bệnh tại vườn.Cách dùng thông tin ↗
6 / 6 hồ sơ
1Chổi rồng nhãn (cần xác nhận tác nhân)Đọt hoặc chùm hoa nhãn sinh nhiều chồi nhỏ sít nhau, lá non nhỏ và cong, bông không…Ảnh cây (chưa có ảnh bệnh)
Ảnh cây trồng (không phải ảnh bệnh)Chưa có ảnh triệu chứng xác minh cho hồ sơ này. Ảnh chỉ dùng minh họa cây chủ.
Dấu hiệu nhận biết
Đọt hoặc chùm hoa nhãn sinh nhiều chồi nhỏ sít nhau, lá non nhỏ và cong, bông không phát triển bình thường, khả năng đậu trái giảm. Tác nhân có thể khác giữa địa bàn, không mặc định một sinh vật.
Hướng phòng ngừa
Quan sát nhện nhỏ và sâu hại trên chồi, đánh dấu cành bất thường, vệ sinh kéo, cắt tỉa theo hướng dẫn khuyến nông và quản lý cây giống có nguồn rõ ràng.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Quan sát bộ phận bị hại, kiểm tra lịch tưới/bón và theo dõi diễn biến tại nhiều vị trí. Giữ vệ sinh ruộng vườn, giảm nguồn lây và ưu tiên biện pháp IPM đúng cây trồng.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗2Thán thư nhãnLá, cành non và chùm quả nhãn có đốm nâu sẫm, rìa không đều, quả có thể xuất…Ảnh cây (chưa có ảnh bệnh)
Ảnh cây trồng (không phải ảnh bệnh)Chưa có ảnh triệu chứng xác minh cho hồ sơ này. Ảnh chỉ dùng minh họa cây chủ.
Dấu hiệu nhận biết
Lá, cành non và chùm quả nhãn có đốm nâu sẫm, rìa không đều, quả có thể xuất hiện vùng thối hay đen vỏ lúc ẩm kéo dài.
Hướng phòng ngừa
Giữ tán thông thoáng, tránh tưới ướt hoa/quả, thu dọn cành lá bệnh nặng và vệ sinh dụng cụ.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Tăng thông thoáng tán, hạn chế ướt lá kéo dài, theo dõi vết bệnh qua thời gian và vệ sinh tàn dư; luân canh/chọn giống phù hợp nếu kỹ thuật cây cho phép.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Nếu xác nhận tác nhân và mức hại cần xử lý, chỉ tra cứu nhóm thuốc trừ bệnh được đăng ký đúng cây, đúng sinh vật gây hại; luân phiên cơ chế và tuân thủ nhãn.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗3Đốm lá nhãnLá nhãn xuất hiện đốm nâu hoặc xám, có thể lan rộng gây khô một phần phiến; tác…Ảnh cây (chưa có ảnh bệnh)
Ảnh cây trồng (không phải ảnh bệnh)Chưa có ảnh triệu chứng xác minh cho hồ sơ này. Ảnh chỉ dùng minh họa cây chủ.
Dấu hiệu nhận biết
Lá nhãn xuất hiện đốm nâu hoặc xám, có thể lan rộng gây khô một phần phiến; tác nhân gây đốm lá cần phân lập hoặc đối chiếu thêm.
Hướng phòng ngừa
Kiểm tra vị trí đốm trên lá non/già, tưới bón cân đối, tỉa tán, hạn chế lá ướt lâu và vệ sinh tàn dư lá bệnh.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Tăng thông thoáng tán, hạn chế ướt lá kéo dài, theo dõi vết bệnh qua thời gian và vệ sinh tàn dư; luân canh/chọn giống phù hợp nếu kỹ thuật cây cho phép.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Nếu xác nhận tác nhân và mức hại cần xử lý, chỉ tra cứu nhóm thuốc trừ bệnh được đăng ký đúng cây, đúng sinh vật gây hại; luân phiên cơ chế và tuân thủ nhãn.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗4Bệnh chổi rồng nhãnĐọt hoặc chùm hoa biến dạng, phân nhánh dày bất thường như chổi.Ảnh cây (chưa có ảnh bệnh)
Ảnh cây trồng (không phải ảnh bệnh)Chưa có ảnh triệu chứng xác minh cho hồ sơ này. Ảnh chỉ dùng minh họa cây chủ.
Dấu hiệu nhận biết
Đọt hoặc chùm hoa biến dạng, phân nhánh dày bất thường như chổi.
Hướng phòng ngừa
Cắt tỉa phần có triệu chứng, quản lý nguồn giống và nhờ xác minh tác nhân.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Quan sát bộ phận bị hại, kiểm tra lịch tưới/bón và theo dõi diễn biến tại nhiều vị trí. Giữ vệ sinh ruộng vườn, giảm nguồn lây và ưu tiên biện pháp IPM đúng cây trồng.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Hồ sơ tham khảo; chưa được đối chiếu nguồn trực tiếp.
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗5Sâu đục cuống quả nhãnCuống có đường đục, quả rụng sớm hoặc thâm nâu gần cuống.Ảnh cây (chưa có ảnh bệnh)
Ảnh cây trồng (không phải ảnh bệnh)Chưa có ảnh triệu chứng xác minh cho hồ sơ này. Ảnh chỉ dùng minh họa cây chủ.
Dấu hiệu nhận biết
Cuống có đường đục, quả rụng sớm hoặc thâm nâu gần cuống.
Hướng phòng ngừa
Kiểm tra chùm quả, thu gom quả rụng và theo dõi trưởng thành bằng bẫy thích hợp.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Thăm vườn xác định đúng loài sâu hại và tuổi sâu, quan sát mức hại và thiên địch; ưu tiên thủ công, bẫy, vệ sinh và biện pháp sinh học phù hợp trong IPM.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Nếu cần can thiệp, chỉ xem xét nhóm thuốc trừ sâu/nhện đúng đối tượng đã đăng ký cho cây, luân phiên cơ chế tác động và tuân thủ thời gian cách ly trên nhãn.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Hồ sơ tham khảo; chưa được đối chiếu nguồn trực tiếp.
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗6Bệnh thán thư trên nhãnVết nâu đen trên lá, phát hoa hoặc quả, tăng ở tán ẩm.Ảnh cây (chưa có ảnh bệnh)
Ảnh cây trồng (không phải ảnh bệnh)Chưa có ảnh triệu chứng xác minh cho hồ sơ này. Ảnh chỉ dùng minh họa cây chủ.
Dấu hiệu nhận biết
Vết nâu đen trên lá, phát hoa hoặc quả, tăng ở tán ẩm.
Hướng phòng ngừa
Tỉa tán, vệ sinh cành lá bệnh, quản lý nước tưới.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Tăng thông thoáng tán, hạn chế ướt lá kéo dài, theo dõi vết bệnh qua thời gian và vệ sinh tàn dư; luân canh/chọn giống phù hợp nếu kỹ thuật cây cho phép.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Nếu xác nhận tác nhân và mức hại cần xử lý, chỉ tra cứu nhóm thuốc trừ bệnh được đăng ký đúng cây, đúng sinh vật gây hại; luân phiên cơ chế và tuân thủ nhãn.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Hồ sơ tham khảo; chưa được đối chiếu nguồn trực tiếp.
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗Không có hồ sơ phù hợp với từ khóa.
GIẢI ĐÁP NHANH
Câu hỏi thường gặp khi chăm sóc cây Nhãn
Câu trả lời ngắn dựa trên hồ sơ chăm sóc và danh mục bệnh hiện có, không thay thế kiểm tra thực tế.
Cây Nhãn cần chú ý điều gì khi trồng?
Đất thoát nước, chú ý nước mặn/phèn Tưới chủ động giai đoạn hoa/quả
Xem hướng dẫn từng giai đoạn →Những sâu bệnh nào được đề cập cho cây Nhãn?
Thư viện hiện có 6 hồ sơ, bao gồm Chổi rồng nhãn (cần xác nhận tác nhân), Thán thư nhãn, Đốm lá nhãn, Bệnh chổi rồng nhãn và các hồ sơ khác.
Đến thư viện sâu bệnh →Có thể nhận diện bệnh chỉ qua một bức ảnh không?
Không. Một triệu chứng có thể do nhiều nguyên nhân như sâu bệnh, thiếu dinh dưỡng, ngập úng hoặc thời tiết. Cần xem bộ phận bị hại, giai đoạn cây, lịch chăm sóc và đối chiếu chuyên môn trước khi xử lý.
Xem dấu hiệu để đối chiếu →NGUỒN & KIỂM CHỨNG
Thông tin biên tập và lưu ý sử dụng
Nội dung chăm sóc được biên soạn ở mức tham khảo theo nhóm cây và điều kiện canh tác, không phải quy trình đã thẩm định cho từng giống và địa phương. Các hồ sơ sâu bệnh có mức độ đối chiếu nguồn riêng trong từng mục.
Hướng dẫn chăm sóc đang chờ bổ sung tài liệu chuyên ngành trực tiếp cho cây này.
Không tự chẩn đoán hay dùng thuốc từ ảnh
Nguồn, tác giả và giấy phép lưu trong hồ sơ quản trị. Mức độ chính xác phụ thuộc cây chủ, tác nhân, giống, môi trường. Trước khi xử lý cần xác minh tại vườn và theo quy định BVTV hiện hành.
Thông tin tham khảo, không thay thế khảo sát tại vườn
Điều chỉnh nước và dinh dưỡng theo giống, giai đoạn, độ phì đất và thời tiết. Không áp dụng rập khuôn mức bón hay thuốc. Nên tham khảo cán bộ khuyến nông tại địa phương khi triệu chứng bệnh không rõ.