Ruộng chủ động tưới tiêu, đất bằng phẳng
CẨM NANG CÂY TRỒNG 2LÚA
Cẩm nang cây Lúa
Từ điều kiện canh tác, lịch chăm cây đến dấu hiệu sâu bệnh: mọi thông tin cần tra cứu về Lúa tập trung tại đây.
🌱 4 giai đoạn chăm sóc🔎 18 hồ sơ sâu bệnh📚 Nguồn tham khảo
Ảnh: Declan Sun / UnsplashNHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT
Hướng dẫn tham khảoHiểu cây Lúa trước khi chăm sóc
Các điểm cần theo dõi để điều chỉnh quy trình theo điều kiện vườn, ruộng và giống.
Nắng đầy đủ
Chủ động giữ ẩm theo sinh trưởng, ưu tiên tưới khô–ướt xen kẽ khi thích hợp
Lưu ý rầy nâu, đạo ôn và nguồn nước giai đoạn làm đòng
LỘ TRÌNH CHĂM CÂY
4 giai đoạnChăm sóc cây Lúa theo từng giai đoạn
Chọn từng giai đoạn để xem việc quan trọng, nước tưới, dinh dưỡng và kiểm tra vườn.
GIAI ĐOẠN 1Làm đất - gieo/cấy⌄
VIỆC CẦN ƯU TIÊN
Chuẩn bị ruộng, chọn giống/hạt khỏe và xử lý đồng đều
Nước tưới
Quản lý nước để gieo/cấy đồng đều, điều chỉnh theo phương pháp sạ/cấy, đồng ruộng và khuyến cáo địa phương.
Dinh dưỡng
Dựa kết quả đất và chương trình bón phân theo vùng/giống; chia đạm theo giai đoạn, tránh bón thừa đạm khi nguy cơ bệnh cao. Theo dõi tình trạng dinh dưỡng trước khi điều chỉnh N-P-K.
Theo dõi & chăm sóc
Phân biệt bệnh đạo ôn/bạc lá/đốm nâu với thiếu dinh dưỡng; kiểm tra cả lá non, lá già và thời tiết trước kết luận.
GIAI ĐOẠN 2Đẻ nhánh⌄
VIỆC CẦN ƯU TIÊN
Theo dõi cây hồi xanh, dặm chỗ thưa, quản lý cỏ và đẻ nhánh
Nước tưới
Theo dõi mực nước và ẩm đất; chỉ áp dụng tưới ngập–khô xen kẽ khi đáp ứng điều kiện kỹ thuật địa phương.
Dinh dưỡng
Dựa kết quả đất và chương trình bón phân theo vùng/giống; chia đạm theo giai đoạn, tránh bón thừa đạm khi nguy cơ bệnh cao. Không bón bổ sung chỉ vì ảnh lá vàng; cần phân biệt bệnh, dinh dưỡng và ngộ độc.
Theo dõi & chăm sóc
Phân biệt bệnh đạo ôn/bạc lá/đốm nâu với thiếu dinh dưỡng; kiểm tra cả lá non, lá già và thời tiết trước kết luận.
GIAI ĐOẠN 3Làm đòng - trổ⌄
VIỆC CẦN ƯU TIÊN
Giữ nước phù hợp khi làm đòng–trổ, theo dõi thời tiết và sâu bệnh
Nước tưới
Tránh để lúa thiếu nước ở giai đoạn làm đòng/trổ; theo dõi mưa, mực nước ruộng và điều kiện tưới tiêu.
Dinh dưỡng
Dựa kết quả đất và chương trình bón phân theo vùng/giống; chia đạm theo giai đoạn, tránh bón thừa đạm khi nguy cơ bệnh cao. Theo dõi tình trạng dinh dưỡng trước khi điều chỉnh N-P-K.
Theo dõi & chăm sóc
Phân biệt bệnh đạo ôn/bạc lá/đốm nâu với thiếu dinh dưỡng; kiểm tra cả lá non, lá già và thời tiết trước kết luận.
GIAI ĐOẠN 4Chắc hạt - chín⌄
VIỆC CẦN ƯU TIÊN
Quan sát độ chín của hạt, thu hoạch đúng độ và phơi/sấy sạch
Nước tưới
Quản lý rút nước trước thu hoạch theo điều kiện đất, giống và lịch thu hoạch; không rút quá sớm.
Dinh dưỡng
Dựa kết quả đất và chương trình bón phân theo vùng/giống; chia đạm theo giai đoạn, tránh bón thừa đạm khi nguy cơ bệnh cao. Theo dõi tình trạng dinh dưỡng trước khi điều chỉnh N-P-K.
Theo dõi & chăm sóc
Phân biệt bệnh đạo ôn/bạc lá/đốm nâu với thiếu dinh dưỡng; kiểm tra cả lá non, lá già và thời tiết trước kết luận.
THƯ VIỆN SÂU BỆNH TỪ A–Z
18 hồ sơ sâu bệnh trên cây Lúa
Nhận biết từ dấu hiệu thực tế, xem ảnh có nguồn khi có và đọc hướng phòng ngừa. Nhấn vào từng bệnh để mở chi tiết ngay tại đây.
Tra cứu theo triệu chứngCác mô tả là tham khảo, không thay thế đối chiếu mẫu bệnh tại vườn.Cách dùng thông tin ↗
18 / 18 hồ sơ
1Đạo ôn láVết bệnh điển hình dạng thoi hoặc bầu dục kéo dài, tâm xám đến xám trắng, viền nâu;…Ảnh đúng hồ sơ
Ảnh triệu chứng / đối tượng đúng hồ sơẢnh chụp tham khảo từ nguồn có thông tin tác giả và giấy phép.
Dấu hiệu nhận biết
Vết bệnh điển hình dạng thoi hoặc bầu dục kéo dài, tâm xám đến xám trắng, viền nâu; vết có thể liên kết làm cháy lá.
Hướng phòng ngừa
Giữ ruộng thông thoáng, bón đạm cân đối, tránh tạo tán quá rậm và theo dõi sớm khi thời tiết ẩm.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Nghi đạo ôn: đối chiếu vết hình thoi trên lá, theo dõi ruộng sau mưa ẩm; chú ý lịch gieo sạ, giống, mật độ và độ đồng đều ruộng.
Không bón thừa đạm khi nghi đạo ôn; điều chỉnh theo nhu cầu lúa và khuyến cáo canh tác địa phương.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗2Bạc lá vi khuẩnVết úng nước hoặc sọc vàng cam thường bắt đầu từ chóp hay mép lá, lan dọc phiến…Ảnh đúng hồ sơ
Ảnh triệu chứng / đối tượng đúng hồ sơẢnh chụp tham khảo từ nguồn có thông tin tác giả và giấy phép.
Dấu hiệu nhận biết
Vết úng nước hoặc sọc vàng cam thường bắt đầu từ chóp hay mép lá, lan dọc phiến lá với ranh giới lượn sóng; giai đoạn nặng lá chuyển vàng đến trắng xám.
Hướng phòng ngừa
Hạn chế làm tổn thương lá, quản lý nước hợp lý, tránh bón thừa đạm và dùng giống phù hợp vùng bệnh.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Nghi bạc lá: kiểm tra vết cháy dọc mép lá, diễn biến sau mưa gió và loại trừ tác nhân không nhiễm; giữ nước và đồng ruộng hợp lý.
Tránh bón dư đạm; chỉ bón khi ruộng thật sự cần.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗3Khô vằnVết ban đầu thường xanh xám và úng nước, dạng tròn đến bầu dục; sau lớn dần với…Ảnh cây (chưa có ảnh bệnh)
Ảnh cây trồng (không phải ảnh bệnh)Chưa có ảnh triệu chứng xác minh cho hồ sơ này. Ảnh chỉ dùng minh họa cây chủ.
Dấu hiệu nhận biết
Vết ban đầu thường xanh xám và úng nước, dạng tròn đến bầu dục; sau lớn dần với tâm xám trắng và viền nâu, có thể nối nhau thành mảng loang kiểu da rắn.
Hướng phòng ngừa
Tránh mật độ quá dày, bón đạm quá mức và duy trì thông thoáng trong tán lúa.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Quan sát bộ phận bị hại, kiểm tra lịch tưới/bón và theo dõi diễn biến tại nhiều vị trí. Giữ vệ sinh ruộng vườn, giảm nguồn lây và ưu tiên biện pháp IPM đúng cây trồng.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗4Đốm nâuĐốm tròn đến bầu dục màu nâu, thường có tâm nâu nhạt đến xám và viền nâu đỏ;…Ảnh đúng hồ sơ
Ảnh triệu chứng / đối tượng đúng hồ sơẢnh chụp tham khảo từ nguồn có thông tin tác giả và giấy phép.
Dấu hiệu nhận biết
Đốm tròn đến bầu dục màu nâu, thường có tâm nâu nhạt đến xám và viền nâu đỏ; nhiều đốm nhỏ có thể xuất hiện rải rác trên lá.
Hướng phòng ngừa
Duy trì dinh dưỡng cân đối, xử lý hạt giống và giảm stress cây trồng.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Quan sát bộ phận bị hại, kiểm tra lịch tưới/bón và theo dõi diễn biến tại nhiều vị trí. Giữ vệ sinh ruộng vườn, giảm nguồn lây và ưu tiên biện pháp IPM đúng cây trồng.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗5Vàng lùn/lùn xoắn lá (phức hợp virus)Cần chuyên gia đối chiếu mô tả triệu chứng và chẩn đoán phân biệt theo tài liệu gốc.Ảnh cây (chưa có ảnh bệnh)
Ảnh cây trồng (không phải ảnh bệnh)Chưa có ảnh triệu chứng xác minh cho hồ sơ này. Ảnh chỉ dùng minh họa cây chủ.
Dấu hiệu nhận biết
Cần chuyên gia đối chiếu mô tả triệu chứng và chẩn đoán phân biệt theo tài liệu gốc.
Hướng phòng ngừa
Theo dõi thường xuyên, duy trì vệ sinh canh tác và chọn vật liệu trồng khỏe; chỉ áp dụng biện pháp theo hướng dẫn địa phương sau khi xác định nguyên nhân.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Với bệnh do virus/tác nhân gây triệu chứng tương tự, cần xác nhận chẩn đoán, kiểm soát vật trung gian nếu có và dùng giống/vật liệu sạch bệnh. Không có thuốc phun chữa khỏi virus trong mô cây đã nhiễm.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Không dùng thuốc trừ nấm để chữa virus. Chỉ xem xét biện pháp quản lý côn trùng môi giới khi xác định đúng đối tượng và sản phẩm được đăng ký trên cây đó.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗6Lem lép hạt (phức hợp tác nhân)Cần chuyên gia đối chiếu mô tả triệu chứng và chẩn đoán phân biệt theo tài liệu gốc.Ảnh cây (chưa có ảnh bệnh)
Ảnh cây trồng (không phải ảnh bệnh)Chưa có ảnh triệu chứng xác minh cho hồ sơ này. Ảnh chỉ dùng minh họa cây chủ.
Dấu hiệu nhận biết
Cần chuyên gia đối chiếu mô tả triệu chứng và chẩn đoán phân biệt theo tài liệu gốc.
Hướng phòng ngừa
Theo dõi thường xuyên, duy trì vệ sinh canh tác và chọn vật liệu trồng khỏe; chỉ áp dụng biện pháp theo hướng dẫn địa phương sau khi xác định nguyên nhân.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Quan sát bộ phận bị hại, kiểm tra lịch tưới/bón và theo dõi diễn biến tại nhiều vị trí. Giữ vệ sinh ruộng vườn, giảm nguồn lây và ưu tiên biện pháp IPM đúng cây trồng.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗7Bệnh đạo ônVết bệnh trên lá thường có dạng thoi, giữa xám nhạt, rìa nâu; có thể xuất hiện ở…Ảnh đúng hồ sơ
Ảnh triệu chứng / đối tượng đúng hồ sơẢnh chụp tham khảo từ nguồn có thông tin tác giả và giấy phép.
Dấu hiệu nhận biết
Vết bệnh trên lá thường có dạng thoi, giữa xám nhạt, rìa nâu; có thể xuất hiện ở cổ bông.
Hướng phòng ngừa
Theo dõi khi ẩm cao, dùng giống và hạt giống khỏe; bón đạm cân đối, tránh gieo quá dày.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Đạo ôn lúa: thăm đồng để đánh giá vết bệnh, tình trạng lan nhanh sau ẩm ướt; quản lý tàn dư và chọn giống phù hợp khi vào vụ.
Theo dõi đạm, không thúc đạm quá mức trong thời điểm bệnh phát sinh.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗8Bệnh bạc lá vi khuẩnVết cháy bắt đầu ở mép hoặc chóp lá, lan dài màu vàng rồi khô; có thể xuất…Ảnh đúng hồ sơ
Ảnh triệu chứng / đối tượng đúng hồ sơẢnh chụp tham khảo từ nguồn có thông tin tác giả và giấy phép.
Dấu hiệu nhận biết
Vết cháy bắt đầu ở mép hoặc chóp lá, lan dài màu vàng rồi khô; có thể xuất hiện vệt úng nước.
Hướng phòng ngừa
Vệ sinh đồng ruộng, tránh làm xây xát lá; quản lý đạm và nước, rà soát giống chống chịu.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Bạc lá do vi khuẩn cần đối chiếu triệu chứng và điều kiện mưa gió; vệ sinh, dùng giống phù hợp và quản lý nước.
Không bón đạm bổ sung chỉ vì thấy lá bạc hoặc cháy.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗9Bệnh khô vằnVết bầu dục xanh xám rồi nâu trên bẹ, phát triển dọc bẹ và lên lá khi tán…Ảnh đúng hồ sơ
Ảnh triệu chứng / đối tượng đúng hồ sơẢnh bẹ/lá lúa có tổn thương điển hình bệnh khô vằn; nguồn USDA ARS.
Dấu hiệu nhận biết
Vết bầu dục xanh xám rồi nâu trên bẹ, phát triển dọc bẹ và lên lá khi tán rậm ẩm.
Hướng phòng ngừa
Chú ý mật độ gieo, thoáng ruộng, quản lý dinh dưỡng và tàn dư cây bệnh.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Quan sát bộ phận bị hại, kiểm tra lịch tưới/bón và theo dõi diễn biến tại nhiều vị trí. Giữ vệ sinh ruộng vườn, giảm nguồn lây và ưu tiên biện pháp IPM đúng cây trồng.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗10Bệnh đốm nâuTrên lá có nhiều chấm nâu hình bầu dục, đôi khi tâm xám; xuất hiện ở cây thiếu…Ảnh đúng hồ sơ
Ảnh triệu chứng / đối tượng đúng hồ sơẢnh chụp tham khảo từ nguồn có thông tin tác giả và giấy phép.
Dấu hiệu nhận biết
Trên lá có nhiều chấm nâu hình bầu dục, đôi khi tâm xám; xuất hiện ở cây thiếu cân đối dinh dưỡng.
Hướng phòng ngừa
Chọn giống khỏe, xử lý hạt theo khuyến cáo địa phương, duy trì dinh dưỡng cân đối.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Quan sát bộ phận bị hại, kiểm tra lịch tưới/bón và theo dõi diễn biến tại nhiều vị trí. Giữ vệ sinh ruộng vườn, giảm nguồn lây và ưu tiên biện pháp IPM đúng cây trồng.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗11Rầy nâu hại lúaRầy tập trung gốc lúa, hút nhựa; mật số cao gây vàng và khô từng chòm.Ảnh đối chiếu
Ảnh thật của loài sâu hạiẢnh đúng loài rầy nâu Nilaparvata lugens, không phải ảnh toàn bộ triệu chứng hại trên ruộng.
Dấu hiệu nhận biết
Rầy tập trung gốc lúa, hút nhựa; mật số cao gây vàng và khô từng chòm.
Hướng phòng ngừa
Kiểm tra mật số ngoài ruộng và thiên địch; tránh lạm dụng thuốc làm mất cân bằng sinh thái.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Thăm vườn xác định đúng loài sâu hại và tuổi sâu, quan sát mức hại và thiên địch; ưu tiên thủ công, bẫy, vệ sinh và biện pháp sinh học phù hợp trong IPM.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Nếu cần can thiệp, chỉ xem xét nhóm thuốc trừ sâu/nhện đúng đối tượng đã đăng ký cho cây, luân phiên cơ chế tác động và tuân thủ thời gian cách ly trên nhãn.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Hồ sơ tham khảo; chưa được đối chiếu nguồn trực tiếp.
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗12Sâu cuốn lá nhỏLá bị cuốn dọc và có vệt trắng do sâu ăn biểu bì bên trong.Ảnh đối chiếu
Ảnh đối chiếu trên cây cùng nhómẢnh mô tả nhóm sâu cuốn lá trên lúa; chưa xác minh đúng loài tại Việt Nam.
Dấu hiệu nhận biết
Lá bị cuốn dọc và có vệt trắng do sâu ăn biểu bì bên trong.
Hướng phòng ngừa
Theo dõi lá bị cuốn cùng mật số sâu non; bảo vệ thiên địch và chỉ xử lý theo ngưỡng địa phương.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Thăm vườn xác định đúng loài sâu hại và tuổi sâu, quan sát mức hại và thiên địch; ưu tiên thủ công, bẫy, vệ sinh và biện pháp sinh học phù hợp trong IPM.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Nếu cần can thiệp, chỉ xem xét nhóm thuốc trừ sâu/nhện đúng đối tượng đã đăng ký cho cây, luân phiên cơ chế tác động và tuân thủ thời gian cách ly trên nhãn.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Hồ sơ tham khảo; chưa được đối chiếu nguồn trực tiếp.
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗13Bệnh lem lép hạtVỏ trấu đổi màu nâu hoặc đen từng phần; hạt có thể lép nhưng cần phân biệt nhiều…Ảnh cây (chưa có ảnh bệnh)
Ảnh cây trồng (không phải ảnh bệnh)Chưa có ảnh triệu chứng xác minh cho hồ sơ này. Ảnh chỉ dùng minh họa cây chủ.
Dấu hiệu nhận biết
Vỏ trấu đổi màu nâu hoặc đen từng phần; hạt có thể lép nhưng cần phân biệt nhiều nguyên nhân.
Hướng phòng ngừa
Theo dõi giai đoạn trổ, giữ ruộng thông thoáng, chăm sóc cân đối và đối chiếu mẫu bệnh.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Quan sát bộ phận bị hại, kiểm tra lịch tưới/bón và theo dõi diễn biến tại nhiều vị trí. Giữ vệ sinh ruộng vườn, giảm nguồn lây và ưu tiên biện pháp IPM đúng cây trồng.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗14Bệnh lúa von (Bakanae)Cây bệnh có thể vươn cao, thân mảnh, vàng nhạt; cây yếu và giảm khả năng kết hạt.Ảnh đúng hồ sơ
Ảnh triệu chứng / đối tượng đúng hồ sơẢnh cây lúa nhiễm bệnh lúa von giai đoạn tạo bào tử, JIRCAS.
Tác nhân / tên khoa học: Fusarium fujikuroi
Dấu hiệu nhận biết
Cây bệnh có thể vươn cao, thân mảnh, vàng nhạt; cây yếu và giảm khả năng kết hạt.
Hướng phòng ngừa
Sử dụng hạt giống khỏe, kiểm tra lô giống trước gieo, áp dụng xử lý hạt theo khuyến cáo địa phương.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Quan sát bộ phận bị hại, kiểm tra lịch tưới/bón và theo dõi diễn biến tại nhiều vị trí. Giữ vệ sinh ruộng vườn, giảm nguồn lây và ưu tiên biện pháp IPM đúng cây trồng.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗15Bệnh đốm vằn hẹp trên bẹBẹ lá xuất hiện vết dài màu nâu đỏ đến nâu, có thể lan dọc bẹ trong môi…Ảnh cây (chưa có ảnh bệnh)
Ảnh cây trồng (không phải ảnh bệnh)Chưa có ảnh triệu chứng xác minh cho hồ sơ này. Ảnh chỉ dùng minh họa cây chủ.
Tác nhân / tên khoa học: Ceratobasidium spp. / sheath spot
Dấu hiệu nhận biết
Bẹ lá xuất hiện vết dài màu nâu đỏ đến nâu, có thể lan dọc bẹ trong môi trường ẩm.
Hướng phòng ngừa
Giảm mật độ tán quá rậm, tránh bón đạm dư, theo dõi ruộng có lịch sử bệnh.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Quan sát bộ phận bị hại, kiểm tra lịch tưới/bón và theo dõi diễn biến tại nhiều vị trí. Giữ vệ sinh ruộng vườn, giảm nguồn lây và ưu tiên biện pháp IPM đúng cây trồng.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗16Bệnh thối bẹ lúaBẹ quanh đòng hoặc bông có thể bị thâm nâu, bông thoát không đều hoặc lép hạt.Ảnh đúng hồ sơ
Ảnh triệu chứng / đối tượng đúng hồ sơẢnh chụp tham khảo từ nguồn có thông tin tác giả và giấy phép.
Tác nhân / tên khoa học: Sarocladium oryzae
Dấu hiệu nhận biết
Bẹ quanh đòng hoặc bông có thể bị thâm nâu, bông thoát không đều hoặc lép hạt.
Hướng phòng ngừa
Kiểm tra đồng ruộng trước trổ; dùng giống sạch và xử lý tàn dư sau thu hoạch.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Quan sát bộ phận bị hại, kiểm tra lịch tưới/bón và theo dõi diễn biến tại nhiều vị trí. Giữ vệ sinh ruộng vườn, giảm nguồn lây và ưu tiên biện pháp IPM đúng cây trồng.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗17Bệnh Tungro trên lúaCây lùn, lá vàng cam hoặc vàng đỏ, đẻ nhánh giảm; vùng bệnh có thể xuất hiện thành…Ảnh đúng hồ sơ
Ảnh triệu chứng / đối tượng đúng hồ sơẢnh ruộng lúa nhiễm Tungro tại Malaysia. Tên hồ sơ trong dữ liệu có chữ lúa cỏ; cần chuẩn hóa bệnh Tungro và lúa cỏ là hai khái niệm khác nhau.
Tác nhân / tên khoa học: Rice tungro viruses
Dấu hiệu nhận biết
Cây lùn, lá vàng cam hoặc vàng đỏ, đẻ nhánh giảm; vùng bệnh có thể xuất hiện thành ổ.
Hướng phòng ngừa
Theo dõi rầy xanh, đồng bộ mùa vụ và quản lý lúa chét/cỏ ký chủ theo khuyến cáo địa phương.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Với bệnh do virus/tác nhân gây triệu chứng tương tự, cần xác nhận chẩn đoán, kiểm soát vật trung gian nếu có và dùng giống/vật liệu sạch bệnh. Không có thuốc phun chữa khỏi virus trong mô cây đã nhiễm.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Không dùng thuốc trừ nấm để chữa virus. Chỉ xem xét biện pháp quản lý côn trùng môi giới khi xác định đúng đối tượng và sản phẩm được đăng ký trên cây đó.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗18Bệnh than vàng (lúa)Trên một số hạt trong bông xuất hiện khối bào tử phồng tròn, ban đầu vàng cam rồi…Ảnh đúng hồ sơ
Ảnh triệu chứng / đối tượng đúng hồ sơẢnh chụp tham khảo từ nguồn có thông tin tác giả và giấy phép.
Tác nhân / tên khoa học: Ustilaginoidea virens
Dấu hiệu nhận biết
Trên một số hạt trong bông xuất hiện khối bào tử phồng tròn, ban đầu vàng cam rồi chuyển xanh ô liu hoặc sẫm màu; cần phân biệt với hạt bị mốc do nguyên nhân khác.
Hướng phòng ngừa
Dùng giống sạch, quản lý dinh dưỡng cân đối, theo dõi ruộng thời kỳ trổ; áp dụng quản lý tổng hợp theo hướng dẫn kỹ thuật tại địa phương.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Quan sát bộ phận bị hại, kiểm tra lịch tưới/bón và theo dõi diễn biến tại nhiều vị trí. Giữ vệ sinh ruộng vườn, giảm nguồn lây và ưu tiên biện pháp IPM đúng cây trồng.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗Không có hồ sơ phù hợp với từ khóa.
GIẢI ĐÁP NHANH
Câu hỏi thường gặp khi chăm sóc cây Lúa
Câu trả lời ngắn dựa trên hồ sơ chăm sóc và danh mục bệnh hiện có, không thay thế kiểm tra thực tế.
Cây Lúa cần chú ý điều gì khi trồng?
Ruộng chủ động tưới tiêu, đất bằng phẳng Chủ động giữ ẩm theo sinh trưởng, ưu tiên tưới khô–ướt xen kẽ khi thích hợp
Xem hướng dẫn từng giai đoạn →Những sâu bệnh nào được đề cập cho cây Lúa?
Thư viện hiện có 18 hồ sơ, bao gồm Đạo ôn lá, Bạc lá vi khuẩn, Khô vằn, Đốm nâu và các hồ sơ khác.
Đến thư viện sâu bệnh →Có thể nhận diện bệnh chỉ qua một bức ảnh không?
Không. Một triệu chứng có thể do nhiều nguyên nhân như sâu bệnh, thiếu dinh dưỡng, ngập úng hoặc thời tiết. Cần xem bộ phận bị hại, giai đoạn cây, lịch chăm sóc và đối chiếu chuyên môn trước khi xử lý.
Xem dấu hiệu để đối chiếu →NGUỒN & KIỂM CHỨNG
Thông tin biên tập và lưu ý sử dụng
Nội dung chăm sóc được biên soạn ở mức tham khảo theo nhóm cây và điều kiện canh tác, không phải quy trình đã thẩm định cho từng giống và địa phương. Các hồ sơ sâu bệnh có mức độ đối chiếu nguồn riêng trong từng mục.
Tài liệu hướng dẫn tham khảo: IRRI – Rice Crop Manager ↗Không tự chẩn đoán hay dùng thuốc từ ảnh
Nguồn, tác giả và giấy phép lưu trong hồ sơ quản trị. Mức độ chính xác phụ thuộc cây chủ, tác nhân, giống, môi trường. Trước khi xử lý cần xác minh tại vườn và theo quy định BVTV hiện hành.
Thông tin tham khảo, không thay thế khảo sát tại vườn
Điều chỉnh nước và dinh dưỡng theo giống, giai đoạn, độ phì đất và thời tiết. Không áp dụng rập khuôn mức bón hay thuốc. Nên tham khảo cán bộ khuyến nông tại địa phương khi triệu chứng bệnh không rõ.