Đất thoát nước, pH phù hợp giống
CẨM NANG CÂY TRỒNG 2LÚA
Cẩm nang cây Đậu nành
Từ điều kiện canh tác, lịch chăm cây đến dấu hiệu sâu bệnh: mọi thông tin cần tra cứu về Đậu nành tập trung tại đây.
🌱 4 giai đoạn chăm sóc🔎 3 hồ sơ sâu bệnh📚 Nguồn tham khảo
Ảnh: Chris Light / Wikimedia CommonsNHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT
Hướng dẫn tham khảoHiểu cây Đậu nành trước khi chăm sóc
Các điểm cần theo dõi để điều chỉnh quy trình theo điều kiện vườn, ruộng và giống.
Nắng đủ, ruộng thoáng
Đủ ẩm giai đoạn ra hoa – vào hạt
Theo dõi gỉ sắt và sâu ăn lá
LỘ TRÌNH CHĂM CÂY
4 giai đoạnChăm sóc cây Đậu nành theo từng giai đoạn
Chọn từng giai đoạn để xem việc quan trọng, nước tưới, dinh dưỡng và kiểm tra vườn.
GIAI ĐOẠN 1Chuẩn bị hạt – gieo⌄
VIỆC CẦN ƯU TIÊN
Chọn giống hoặc vật liệu sạch bệnh, chuẩn bị đất thoát nước.
Nước tưới
Giữ ẩm vừa đủ để cây bén rễ hoặc nảy mầm.
Dinh dưỡng
Căn cứ phân tích đất trước khi bón lót; không dùng phân tươi.
Theo dõi & chăm sóc
Vệ sinh ruộng và loại vật liệu giống có dấu hiệu bệnh.
GIAI ĐOẠN 2Sinh trưởng sinh dưỡng⌄
VIỆC CẦN ƯU TIÊN
Theo dõi hồi xanh và tình trạng thân lá, kiểm tra sâu hại sớm.
Nước tưới
Điều chỉnh lượng nước theo thời tiết và độ ẩm đất.
Dinh dưỡng
Bón theo nhu cầu cây và đất, hạn chế lạm dụng đạm.
Theo dõi & chăm sóc
Theo dõi cỏ, lá vàng, sâu hại và ghi nhận thay đổi.
GIAI ĐOẠN 3Ra hoa – hình thành quả⌄
VIỆC CẦN ƯU TIÊN
Duy trì sinh trưởng ổn định và quan sát sâu bệnh theo thời tiết.
Nước tưới
Không để thiếu nước kéo dài hoặc ngập úng rễ.
Dinh dưỡng
Ưu tiên dinh dưỡng cân đối, không tự tăng liều.
Theo dõi & chăm sóc
Nhận diện triệu chứng bằng nhiều dấu hiệu, hỏi cán bộ kỹ thuật khi cần.
GIAI ĐOẠN 4Chín quả – thu hạt⌄
VIỆC CẦN ƯU TIÊN
Đánh giá độ thu hoạch, vệ sinh dụng cụ và phân loại sản phẩm.
Nước tưới
Điều chỉnh nước trước thu hoạch phù hợp cây và mục đích.
Dinh dưỡng
Không bón/phun tùy tiện sát kỳ thu hoạch.
Theo dõi & chăm sóc
Thu gom tàn dư bệnh và vệ sinh khu vực bảo quản.
THƯ VIỆN SÂU BỆNH TỪ A–Z
3 hồ sơ sâu bệnh trên cây Đậu nành
Nhận biết từ dấu hiệu thực tế, xem ảnh có nguồn khi có và đọc hướng phòng ngừa. Nhấn vào từng bệnh để mở chi tiết ngay tại đây.
Tra cứu theo triệu chứngCác mô tả là tham khảo, không thay thế đối chiếu mẫu bệnh tại vườn.Cách dùng thông tin ↗
3 / 3 hồ sơ
1Bệnh gỉ sắtMặt dưới lá có ổ bào tử nhỏ màu nâu vàng đến nâu; lá vàng và rụng sớm…Ảnh đúng hồ sơ
Ảnh triệu chứng / đối tượng đúng hồ sơẢnh lá đậu nành nhiễm Phakopsora pachyrhizi từ USDA-ARS.
Tác nhân / tên khoa học: Phakopsora pachyrhizi
Dấu hiệu nhận biết
Mặt dưới lá có ổ bào tử nhỏ màu nâu vàng đến nâu; lá vàng và rụng sớm khi bệnh nặng.
Hướng phòng ngừa
Kiểm tra mặt dưới lá, dùng giống phù hợp, thông thoáng tán và theo dõi dự báo vùng.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Tăng thông thoáng tán, hạn chế ướt lá kéo dài, theo dõi vết bệnh qua thời gian và vệ sinh tàn dư; luân canh/chọn giống phù hợp nếu kỹ thuật cây cho phép.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Nếu xác nhận tác nhân và mức hại cần xử lý, chỉ tra cứu nhóm thuốc trừ bệnh được đăng ký đúng cây, đúng sinh vật gây hại; luân phiên cơ chế và tuân thủ nhãn.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗2Bệnh đốm mắt cuaĐốm tròn tâm xám, viền nâu đỏ trên lá; đôi khi lan lên thân và quả.Ảnh đúng hồ sơ
Ảnh triệu chứng / đối tượng đúng hồ sơẢnh lá đậu nành bị đốm mắt cua do Cercospora sojina.
Tác nhân / tên khoa học: Cercospora sojina
Dấu hiệu nhận biết
Đốm tròn tâm xám, viền nâu đỏ trên lá; đôi khi lan lên thân và quả.
Hướng phòng ngừa
Sử dụng hạt giống sạch, luân canh, dọn tàn dư và theo dõi từ giai đoạn lá thật.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Quan sát bộ phận bị hại, kiểm tra lịch tưới/bón và theo dõi diễn biến tại nhiều vị trí. Giữ vệ sinh ruộng vườn, giảm nguồn lây và ưu tiên biện pháp IPM đúng cây trồng.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Chưa có thuốc thương phẩm được 2Lúa xác minh riêng cho hồ sơ này. Trước khi sử dụng, đối chiếu đúng cây trồng, sinh vật gây hại, hoạt chất, đăng ký và hướng dẫn nhãn theo danh mục BVTV Việt Nam hiện hành.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗3Bệnh thối gốc rễCây con có thể chết rạp; gốc/thân thấp chuyển nâu, héo khi đất quá ẩm.Ảnh cây (chưa có ảnh bệnh)
Ảnh cây trồng (không phải ảnh bệnh)Chưa có ảnh triệu chứng xác minh cho hồ sơ này. Ảnh chỉ dùng minh họa cây chủ.
Tác nhân / tên khoa học: Phytophthora sojae
Dấu hiệu nhận biết
Cây con có thể chết rạp; gốc/thân thấp chuyển nâu, héo khi đất quá ẩm.
Hướng phòng ngừa
Cải thiện thoát nước, hạn chế úng, dùng giống có khả năng chống chịu phù hợp.
Hướng xử lý và vật tư cần đối chiếu
Kiểm tra vùng cổ rễ/rễ, điều kiện úng và tổn thương cơ giới; cải thiện thoát nước, vệ sinh nguồn lây, tránh lây đất/nước giữa các luống.
Phân bón không phải thuốc trị bệnh. Chỉ cân đối dinh dưỡng dựa trên giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra đất/lá và tình trạng rễ; tránh bón thúc chỉ vì thấy lá vàng hoặc đốm.
Tra cứu vật tư dinh dưỡng →Không mặc định mọi thuốc trừ nấm có hiệu lực trên nhóm Phytophthora/Pythium; hoạt chất cần đúng đối tượng và đúng phạm vi đăng ký cho cây.
Danh mục giá thuốc BVTV (không phải đơn thuốc) →Chưa có tên thương phẩm, liều lượng hay thuốc “đặc trị” được duyệt riêng cho hồ sơ này. Hãy xác định đúng bệnh và kiểm tra đăng ký sử dụng tại Việt Nam trước khi mua hoặc phun.
Nguồn và mức độ xác nhận
Tài liệu tham khảo · chưa hoàn tất xác minh hồ sơNguồn tham khảo ↗
Các triệu chứng có thể giống thiếu dinh dưỡng hoặc vấn đề thời tiết. Không tự kết luận bệnh hay dùng thuốc chỉ từ mô tả.
Liên kết trực tiếp đến mục này ↗Không có hồ sơ phù hợp với từ khóa.
GIẢI ĐÁP NHANH
Câu hỏi thường gặp khi chăm sóc cây Đậu nành
Câu trả lời ngắn dựa trên hồ sơ chăm sóc và danh mục bệnh hiện có, không thay thế kiểm tra thực tế.
Cây Đậu nành cần chú ý điều gì khi trồng?
Đất thoát nước, pH phù hợp giống Đủ ẩm giai đoạn ra hoa – vào hạt
Xem hướng dẫn từng giai đoạn →Những sâu bệnh nào được đề cập cho cây Đậu nành?
Thư viện hiện có 3 hồ sơ, bao gồm Bệnh gỉ sắt, Bệnh đốm mắt cua, Bệnh thối gốc rễ.
Đến thư viện sâu bệnh →Có thể nhận diện bệnh chỉ qua một bức ảnh không?
Không. Một triệu chứng có thể do nhiều nguyên nhân như sâu bệnh, thiếu dinh dưỡng, ngập úng hoặc thời tiết. Cần xem bộ phận bị hại, giai đoạn cây, lịch chăm sóc và đối chiếu chuyên môn trước khi xử lý.
Xem dấu hiệu để đối chiếu →NGUỒN & KIỂM CHỨNG
Thông tin biên tập và lưu ý sử dụng
Nội dung chăm sóc được biên soạn ở mức tham khảo theo nhóm cây và điều kiện canh tác, không phải quy trình đã thẩm định cho từng giống và địa phương. Các hồ sơ sâu bệnh có mức độ đối chiếu nguồn riêng trong từng mục.
Tài liệu hướng dẫn tham khảo: FAO Plant Production / Extension references ↗Không tự chẩn đoán hay dùng thuốc từ ảnh
Nguồn, tác giả và giấy phép lưu trong hồ sơ quản trị. Mức độ chính xác phụ thuộc cây chủ, tác nhân, giống, môi trường. Trước khi xử lý cần xác minh tại vườn và theo quy định BVTV hiện hành.
Thông tin tham khảo, không thay thế khảo sát tại vườn
Điều chỉnh nước và dinh dưỡng theo giống, giai đoạn, độ phì đất và thời tiết. Không áp dụng rập khuôn mức bón hay thuốc. Nên tham khảo cán bộ khuyến nông tại địa phương khi triệu chứng bệnh không rõ.